مقدمه
1_ از آنجایی كه بر اساس توصیه‌نامه‌ای كه گروه كاری حمل و نقل جاده‌ای كمیته ترابری زمینی وابسته به كمیسیون اقتصادی اروپای سازمان ملل متحد در سال 1949 به دولتهای عضو ارسال نمود، از آنها دعوت كرد از بیمه‌گران بخواهند تا ریسك‌های مسئولیت شخص ثالث دارندگان وسایل نقلیه موتوری را پوشش دهند و برای تدوین مقررات كاربردی و یكسان با یكدیگر قراردادهایی منعقد كنند كه رانندگان بتوانند در هنگام ورود به كشورهایی كه پوشش بیمه شخص ثالث درآنجا اجباری است، با رضایت خاطر بیمه شوند.
2_ از آنجایی كه بر اساس این توصیه نامه مقرر گردید كه تهیه یك سند بیمه‌ای یكنواخت، بهترین راه نیل به این هدف است و مبانی اصلی قراردادهایی است كه باید فیمابین بیمه‌گران در كشورهای مختلف منعقد شود را تنظیم كرد.
3_ از آنجایی كه بر اساس موافقت‌نامه بین دفاتر، نمایندگان شركتهای بیمه كشورهایی كه در آن زمان به توصیه‌نامه پاسخ مساعد داده بودند، در ماه نوامبر سال 1951 متنی را تصویب كردند كه مبنای روابط فیما بین بیمه‌گران مذكور را شكل می‌داد.
4_ بر این اساس:
الف ـ هدف سیستم كه معروف به «سیستم كارت سبز» است تسهیل عبور و مرور بین‌المللی وسایل نقلیه موتوری از طریق تأمین پوشش بیمه‌ای برای ریسك‌های مسئولیت شخص ثالث ناشی از كاربرد وسایل نقلیه مذكور، با توجه به ضوابط و معیارهای كشور میزبان بود و در صورت وقوع تصادفات رانندگی، جبران خسارت آسیب‌دیدگان مطابق با قوانین و مقررات داخلی آن كشور تضمین می‌شود.
ب ـ كارت بیمه بین‌المللی وسایل نقلیه موتوری كارت سبز_، كه از سوی مراجع دولتی كشورهایی كه توصیه‌نامه سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شده، در هریك از كشورهای میزبان دارای بیمه اجباری مسئولیت مدنی، سندی است كه برای وسیله نقلیه موصوف در آن مورد استفاده قرار گیرد.
پ ـ در هر كشور عضو یك دفتر ملی ایجاد شده است و رسماً مجاز به ارائه تضمینی دوگانه به مراجع زیر می‌باشد:
 ـ به دولت خود تضمین می‌دهد كه بیمه‌گر خارجی از قانون در حال اجرا در آن كشور تبعیت نموده و خسارت زیان دیدگان را در حدود قانونی، جبران خواهد كرد.
ـ به دفتر كشور میزبان در مورد تعهد بیمه‌گر عضو مبنی بر تأمین پوشش مسئولیت شخص ثالث برای وسیله نقلیه درگیر در تصادف، تضمین می‌دهد.
ت ـ در نتیجه این تعهد دو گانه غیرانتفاعی، هر دفتر باید یك ساختار مالی مستقل داشته باشد كه بر اساس الزام و تعهد مشترك بیمه‌گرانی كه مجاز به ارائه بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری فعال در بازار داخلیشان هستند، استوار باشد. به طوری كه هر دفتر را قادر سازد تا وظایف و تكالیف ناشی از قراردادهای فیمابین خود و دفتر دیگر را برآورده سازد.
5_ بر این اساس:
الف ـ بعضی از دولت‌ها به منظور تسهیل بیشتر حمل‌ونقل بین‌المللی، از طریق امضای قراردادهای فیمابین دفاتر ذیربط، بازدید كارت سبز در مرزهایشان را از میان برداشته و عمدتاً آن را بر مبنای ثبت وسیله نقلیه انجام می‌دهد.
ب ـ شورای مجامع اروپایی در دستورالعمل[2] مورخ 24 آوریل 1972 به كلیه دفاتر كشورهای عضو، انعقاد چنین قراردادهایی را پیشنهاد نمود كه بعداً به عنوان موافقتنامه متمم بین دفاتر كه در تاریخ 16 اكتبر 1972 امضاء شد، معروف گردید.
پ ـ قراردادهای بعدی بر اساس همان اصول، دفاتر دیگر كشورها را قادر ساخت تا عضو سیستم شوند . سپس این قراردادها در یك سند كه در تاریخ 15 مارس 1991 به امضاء رسید، تجمیع شده و به موافقتنامه تضمین چند جانبه موسوم گردید.
6_ نظر به اینكه بهتر است كلیه مقررات حاكم بر روابط فیمابین دفاتر در یك سند مستقل تركیب شوند، شورای دفاتر در مجمع عمومی خود كه در تاریخ 30 مه 2002 9 خرداد 1381_ در Rehtymno جزیره كرت_ برگزار گردید، این آیین‌نامه داخلی مقررات را تصویب نمود.

 فصل 1
قوانین كلی
(مقررات اجباری)

ماده 1ـ هدف
هدف این آیین‌نامه داخلی، اعمال حاكمیت بر روابط فیمابین دفاتر بیمه‌گران ملی از طریق اجرای مقررات مندرج در توصیه‌نامه شماره 5 است. این توصیه‌نامه توسط گروه كاری حمل و نقل جاده‌ای كمیته ترابری زمینی وابسته به كمیسیون اقتصادی اروپایی سازمان ملل متحد در تاریخ 25 ژانویه 1949 تصویب گردید و بعداً ضمیمه شماره 2 قطعنامه مشترك برای تسهیل حمل و نقل جاده‌ای R.E .4_ جایگزین آْن شد. ضمیمه شماره 2، توسط گروه كاری مذكور طی برگزاری هفتاد و چهارمین اجلاس خود در تاریخ 25 تا 29  ژوئن 1984 تصویب شد. نسخه اخیر آن، از این به بعد توصیه‌نامه شماره 5 نامیده می‌شود0

ماده 2ـ تعاریف
به منظور نیل به هدف این مقررات داخلی، واژه‌ها و عبارتهای زیر فقط دارای معانی‌ای خواهند بود كه در این متن به آنها اختصاص داده شده و نه غیر آن.

1ـ2ـ «دفتر بیمه‌گران ملی» بعد از این موسوم به «دفتر»:
یعنی سازمان حرفه‌ای كه عضوی از شورای دفاتر است و مطابق با توصیه‌نامه شماره 5 در كشور محل استقرارش تأسیس شده است.
2ـ2ـ «بیمه‌گر»: یعنی هر مرجعی كه مجاز به اجرای امور بیمه اجباری مسئولیت شخص ثالث_ دارندگان وسایل نقلیه موتوری در قبال اشخاص ثالث است.
3ـ2ـ «عضو»: یعنی هر بیمه‌گری كه عضو یك دفتر است.
4ـ2ـ «كارگزار» یعنی هر بیمه‌گر یا شخص دیگری كه توسط یك یا چند بیمه‌گر منصوب شده است تا با موافقت دفتر كشور محل استقرارش، اداره امور كارشناسی و تسویه خسارت ناشی از تصادفات مربوط به وسایل نقلیه‌ای را انجام دهد كه در آن كشور به وقوع پیوسته و بیمه‌گر یا بیمه‌گران ذیربط برای آنها بیمه‌نامه صادر كرده‌اند.
5ـ2ـ «وسیله نقلیه»: یعنی هر وسیله نقلیه موتوری كه با نیروی مكانیكی حركت كرده و به منظور سفر بر روی زمین نه بر روی ریل به كار می‌رود. به علاوه هر نوع یدك، خواه متصل یا غیرمتصل. اما منظور فقط وسیله نقلیه موتوری یا تریلری است كه مشمول بیمه اجباری كشوری باشد كه در آنجا مورد استفاده قرار می‌گیرد.
6ـ2ـ «تصادف»: یعنی هر حادثه‌ای كه باعث خسارت یا آسیبی شود و برحسب قانون كشور محل وقوع تصادف، می‌تواند در حوزه پوشش بیمه اجباری مسئولیت شخص ثالث دارندگان وسایل نقلیه موتوری قرار گیرد.
7ـ2ـ «زیان دیده»: یعنی هر شخصی كه مدعی جبران غرامت مربوط به هر نوع خسارت یا آسیبی است كه بوسیله یك وسیله نقلیه به وجود آمده است.
8ـ2ـ «ادعای خسارت»: یعنی هریك یا چند ادعایی كه به منظور جبران خسارت وارده توسط یك زیان‌دیده ارائه شده و ناشی از همان تصادف باشد.
9ـ2ـ «بیمه‌نامه»: یعنی قرارداد بیمه اجباری صادره بوسیله یك عضو كه مسئولیت مدنی دارنده یك وسیله نقلیه را در هنگام استفاده از آن پوشش می‌دهد.
10ـ2ـ «بیمه شده»: یعنی هر شخصی كه مسئولیت مدنی شخص ثالثش با یك بیمه‌نامه، پوشش داده می‌شود.
11ـ2ـ «كارت سبز»: یعنی گواهینامه بیمه بین‌المللی وسیله نقلیه موتوری كه باید مطابق با نمونه‌های مورد تأیید شورای دفاتر باشد.
12ـ2ـ «شورای دفاتر»: یعنی نهادی كه كلیه دفاتر به آن وابسته‌اند و مشمول اداره امور و عملكرد سیستم بیمه بین‌المللی مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری موسوم به «سیستم كارت سبز»_ است.

ماده 3ـ رسیدگی به دعوای خسارت:
1ـ3ـ هنگامی كه دفتری از وقوع یك تصادف در قلمرو كشوری كه در صلاحیت آن است مطلع می‌گردد از آنجا كه تصادف مربوط به یك وسیله نقلیه از كشور دیگری است، بدون آْن كه منتظر یك ادعای رسمی باشد، اقدام به بررسی اوضاع و شرایط تصادف می‌كند، این دفتر باید در اسرع وقت اینگونه تصادفات را به بیمه‌گر صادر كنند بیمه‌نامه یا كارت سبز و یا در صورت لزوم به دفتر ذیربط اعلام نماید. هرگونه غفلت و ترك فعل در انجام چنین امری برعلیه به كار گرفته نخواهد شد.
اگر در جریان این رسیدگی، دفتر از هویت بیمه‌گر وسیله نقلیه درگیر در تصادف آگاه شد و متوجه شود كه كارگزار این بیمه‌گر مطابق با شرایط مندرج در ماده 4، مورد تأیید می‌باشد باید فوراً این اطلاعات را به منظور اقدامات بعدی برای كارگزار مذكور ارسال نماید.
2ـ3ـ به محض دریافت یك ادعای خسارت ناشی از تصادفی كه تحت شرایط فوق‌الذكر به وقوع پیوسته، در صورتی كه كارگزار یك بیمه‌گر تأیید شده باشد، دفتر باید بلافاصله ادعای خسارت را برای كارگزار مذكور ارسال نماید، تا ادعای خسارت مطابق با شرایط مقرر در ماده 4 رسیدگی و تسویه شود. اگر كارگزار تأیید شده‌ای وجود نداشته باشد، باید موضوع را بلافاصله به بیمه‌گری كه كارت سبز یا بیمه‌نامه مربوطه را صادر كرده یا در صورت لزوم به دفتر ذیربط اخطار فوراً اعلام كند كه او یك ادعای خسارت دریافت نموده و به آن رسیدگی خواهد كرد با ترتیبی اتخاذ خواهد كرد كه بوسیله نماینده‌ای كه هویت او را نیز اعلام خواهد كرد مورد رسیدگی قرار بدهد.
3ـ3ـ دفتر مجاز است هر ادعای خسارت را به طور مسالمت‌آمیز تسویه كند یا هرگونه ابلاغ احتمالی كه خارج از آیین دادرسی یا از مرجع قضایی رسمی باشد و مربوطه به بازپرداخت خسارت شود، را بپذیرد.
4ـ3ـ دفتر به همه دعاوی خسارت با اختیار كامل مطابق با مقررات قانونی و نظارتی مربوط به مسئولیت، جبران خسارت زیان‌دیدگان و بیمه اجباری مورد اجرا  در كشور محل وقوع تصادف، به بهترین نحو در جهت منافع بیمه‌گر صادركننده كارت سبز یا بیمه‌نامه رسیدگی خواهد كرد. دفتر برای تسویه خسارت و همه امور مربوط به تفسیر قانون مورد اجرا در كشور محل صلاحیت انحصاری دارد. وقوع تصادف را حتی هنگامی كه راجع به مقررات قانونی در حال اجرا در یك كشور دیگر باشد_ بر اساس شرط اخیر، دفتر قبل از اتخاذ یك تصمیم نهایی، طبق درخواست صریح متقاضی به بیمه‌گر مربوطه یا دفتر ذیربط اطلاع خواهد داد.
5ـ3ـ هنگامی كه خسارت پیش‌بینی شده بیش از شرایط یا حدود قابل اجرا تحت قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری كه در كشور محل وقوع تصادف اعمال می‌شود، باشد، اگر چه این موارد برطبق بیمه‌نامه پوشش داده شده باشد، دفتر در رابطه با آن قسمت از خسارت كه افزون بر شرایط یا حدود فوق‌الذكر است، با بیمه‌گر مشورت خواهد كرد.
در صورتی كه قانون مورد اجرا، دفتر را مكلف كند كه ضمانت‌های مندرج در قرارداد مازاد بر حدود و شرایطی كه در قانون بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری كشور محل وقوع تصادف ارائه شده، مدنظر قرار دهد، نیازی به موافقت بیمه‌گر مربوطه نیست.
6ـ3ـ دفتر نمی‌تواند با اراده و اختیار خود یا بدون موافقت كتبی بیمه‌گر یا دفتر مربوطه، ادعای خسارت را به نماینده‌ای كه به خاطر تعهدات ناشی از قرارداد دارای نفع مالی است، واگذار نماید. اگر بدون چنین موافقتی این كار را انجام دهد حق جبران خسارت دفتر به یك دوم مبلغی كه در غیر این صورت قابل پرداخت بوده، محدود خواهد شد.


ماده 4ـ كارگزاران خسارت
1ـ4ـ پیرو هر قرارداد، هر دفتر شروط لازم‌الاجرایی را وضع خواهد كرد كه خارج از تعهداتش با دفاتر دیگر و یا هر قانون یا مقررات نظارتی مالی است تا بر اساس آن به كارگزاران صالح در كشور مربوطه، تأییدیه‌اش را تفویض كرده، آن را مسترد یا از اعطای آن خودداری كند.
در هر حال تأییدیه، هنگامی كه از طرف عضو یك دفتر دیگر برای هرگونه تشكیلاتی در كشور دریافت‌كننده درخواست مذكور، تقاضا شده باشد، به طور خود به خود اعطاء خواهد شد، مشروط بر این كه چنین تشكیلاتی برای انجام بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری مجاز باشد.
2ـ4ـ دفاتر واقع در كشورهای عضو منطقه اقتصادی اروپا وقتی چنین درخواستی را دریافت می‌كنند متعهد می‌شوند، نمایندگانی كه قبلاً توسط بیمه‌گران دیگر كشورهای عضو به منظور رسیدگی به دعاوی خسارت تعیین شده‌اند را به عنوان كارگزاران خسارت در كشورهایشان مطابق با دستورالعمل 2000/26/EEC ؛ تأیید نمایند. تا زمانی كه كارگزار مربوطه ظرفیت تسویه خسارتش را باتوجه به دستورالعمل مورد اشاره به عنوان نماینده رسیدگی به دعاوی خسارت حفظ می‌كند، این تأییدیه نمی‌تواند پس گرفته شود، مگر اینكه جداً تعهدات خود مربوط به این ماده را نقض كنند.
3ـ4ـ فقط یك دفتر صلاحیت برحسب درخواست یكی از اعضایش مجاز خواهد بود، از دفتری دیگر تقاضای تأیید یك كارگزاری را كند كه در آن كشور مستقر است. این درخواست به وسیله نمابر یا پست الكترونیك ارسال خواهدشد و با مدرك تأیید شود كه كارگزار پیشنهادی، تأییدیه درخواست شده را می‌پذیرد.
دفتر مربوطه تأییدیه‌اش را طی سه ماه از تاریخ درخواست اعضاء ارسال و تصمیم خود را همراه با تاریخ شروع اعتبار تأییدیه‌اش همزمان به دفتر درخواست كننده و كارگزار مربوطه اعلام خواهد كرد. در صورتی كه هیچ پاسخی دریافت نشود، چنین تلقی خواهد شد كه تأییدیه، اعطاء شده و از تاریخ انقضای مذكور معتبر است.
4ـ4ـ كارگزار همه دعاوی خسارت ناشی از تصادفات مربوط به وسایل نقلیه‌ای كه به وسیله بیمه‌گر درخواست‌كننده تأییدیه‌اش بیمه شده‌اند را مطابق با مقررات قانونی یا نظارتی مورد اجرا در كشور محل وقوع تصادف در ارتباط با مسئولیت، جبران غرامت زیان‌دیدگان و بیمه اجباری وسایل نقلیه موتوری از طرف دفتری كه تأییدیه را درخواست كرده، به نمایندگی از جانب دفتری كه تأییدیه را داده است و به نفع بیمه‌گری كه تأییدیه را درخواست نموده، رسیدگی خواهد كرد. هنگامی كه تسویه خسارات مورد انتظار در غیر اینكه تحت پوشش بیمه‌نامه است از شرایط یا حدود قابل عمل تحت قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری مورد اجرا در كشور محل وقوع تصادف تجاوز نماید، كارگزار مربوطه باید بر اساس شرایط مقرر در ماده 5ـ3 عمل كند.
5ـ4ـ دفتری كه تأییدیه‌اش را به یك كارگزار اعطا كرده است، آن را انحصاراً برای رسیدگی و تسویه خسارت، به نمایندگی از جانب دفتر و به نفع بیمه‌گر درخواست كننده تأییدیه، واجد صلاحیت می‌شناسد. دفتر این صلاحیت را در مورد ادعای خسارت به زیان‌دیدگان اعلام می‌كند و همه اعلامیه‌های مربوط به این گونه دعاوی خسارت را برای كارگزار مذكور ارسال خواهد كرد. در هر حال دفتر می‌تواند در هر زمان و بدون این كه مكلف به توجیه تصمیمش باشد، امور رسیدگی و تسویه یك خسارت را از یك كارگزار بازپس بگیرد.
6ـ4ـ اگر به هر دلیلی، دفتر ملزم شود كه به جای كارگزار، خسارت زیان‌دیده‌ای را جبران كند، غرامت زیان‌دیده مستقیماً توسط دفتری كه درخواست تأییدیه را ارسال نموده، مطابق با شرایط مقرر در ماده 5، جبران خواهد شد.
7ـ4ـ بر اساس شرایط مقرر در ماد 4ـ4، كارگزار نسبت به توافق با بیمه‌گری كه درخواست تأییدیه او را داشته، در خصوص مقررات بازپرداخت مبالغ پرداختی به زیان‌دیدگان مختار است و شیوه‌ای كه برای محاسبه هزینه‌های رسیدگی‌اش توافق شده، در هر حال بر علیه هیچ دفتری قابل اعمال نخواهد بود. اگر كارگزاری نتواند پیش‌پراخت‌هایی را كه طبق شرایط مقرر در ماده 4ـ4 از طرف بیمه‌گری كه تأییدیه او را درخواست كرده است دریافت كند، دفتری كه آن را تأیید كرده است غرامت آن را پرداخت خواهد كرد. غرامت دفتر اخیر را دفتری كه بیمه‌گر ذیربط عضو آن است بر اساس شرایط مقرر در ماده 5 جبران خواهد كرد.
8ـ4ـ هنگامی كه دفتری مطلع می‌شود كه یكی از اعضایش تصمیم دارد كارگزاری را رد كند، باید فوراً این موضوع را به دفتری كه تأییدیه داده است، اعلام كند، دفتر دوم اختیار خواهد داشت كه تاریخ خاتمه اعتبار تأییدیه‌اش را تعیین كند.
زمانی كه دفتر اعطاكننده تأییدیه به یك كارگزار، تصمیم دارد كه آن را پس بگیرد، یا اینكه مطلع می‌شود كارگزار مذكور مایل است تأییدیه‌اش را پس بدهد، این موضوع باید فوراً به دفتر ارسال‌كننده درخواست تأییدیه كارگزار مربوطه اعلام شود. همچنین باید تاریخ انقضای اعتبار فعالیت كارگزار یا تاریخی كه تأییدیه او منقضی خواهد شد، به دفتر مذكور اعلام شود.

ماده 5ـ شرایط بازپرداخت غرامت
1ـ5ـ هنگامی كه یك دفتر یا نماینده‌ای كه به منظور تسویه خسارت تعیین شده. همه دعاوی خسارت ناشی از یك تصادف را تسویه كند، موضوع باید حداكثر در یك دوره یكساله از تاریخ آخرین پرداخت در وجه زیان‌دیده، به وسیله نمابر یا پست الكترونیك برای عضو دفتری كه كارت سبز یا بیمه‌نامه را صادر كرده یا در صورت لزوم برای دفتر ذیربطی ارسال شود كه تقاضای جبران موارد مشخص شده ذیل را دارد.
1ـ1ـ5ـ مبالغی كه به عنوان غرامت به طور مسالمت‌آمیز و دوستانه یا به حكم دادگاه به زیان‌دیدگان پرداخت شده است.
2ـ1ـ5ـ مبالغی كه برای استفاده از خدمات خارجی در زمینه رسیدگی و تسویه هر ادعای خسارت هزینه شده و همه مخارجی كه به ویژه به منظور اقدامات قانونی و حقوقی پرداخت شده و در همان شرایط مشابه به وسیله بیمه‌گر مستقر در كشور محل وقوع تصادف، هزینه می‌شد.
3ـ1ـ5ـ حق‌الزحمه رسیدگی به همه هزینه‌هایی كه مطابق با قوانین مصوب شورای دفاتر محاسبه شده را پوشش می‌دهد.
هنگامی كه دعاوی خسارت ناشی از یك تصادف، اثبات شده و بدون پرداخت مبلغی بابت جبران غرامت، تسویه می‌شوند، مبالغی مانند آنچه كه در تبصره 2ـ1ـ5 فوق ارائه شده و آنچه كه به عنوان حداقل حق‌الزحمه رسیدگی مطابق با ماده 3ـ1ـ5 فوق توسط شورای دفاتر تعیین شده، قابل مطالبه هستند.
2ـ5ـ تقاضای جبران غرامت باید تصریح كند كه آن وجوه در كشور مربوطه و به پول ملی افراد ذینفع قابل پرداخت هستند و در طی مدت 2 ماه از تاریخ تقاضا به آنها، هزینه‌ای تعلق نمی‌گیرد و اینكه پس از انقضای تاریخ مذكور به طور خود به خود بهره دیركرد با نرخ 12% سالانه بر روی مبلغ مقرر از تاریخ تقاضا تا تاریخ دریافت وجه توسط بانك مربوطه افراد ذینفع اعمال خواهد شد. همچنین تقاضای جبران غرامت باید تصریح كند كه مبالغی كه به پول ملی اظهار شده با نرخ رسمی تبدیل ارز كه در تاریخ درخواست در كشور دفتر مورد ادعا رایج است، به یورو قابل پرداخت خواهد بود.
3ـ5ـ در هیچ شرایطی تقاضای جبران غرامت، شامل مبالغ پرداختی بابت جریمه‌ها، وجه الضمان یا سایر جرایم مالی كه به عهده بیمه‌گزار است و تحت پوشش بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری كشور محل تصادف نیست، نخواهد شد.
4ـ5ـ اسناد و مدارك مثبت از جمله مدرك مستند و عینی كه متضمن مبالغ پرداختی به زیان‌دیدگان بابت جبران غرامت است، در صورت تقاضا باید فوراً ولی بدون وقفه و تأخیر در بازپرداخت خسارت ارسال شوند.
5ـ5ـ علی‌رغم اینكه ممكن است دفتر همه دعاوی خسارت ناشی از یك تصادف مشخص را تسویه نكرده باشد، اگر امكان دارد كه بازپرداخت كلیه مبالغ مذكور در موارد 5ـ1ـ5 و 2ـ1ـ5 فوق مطابق با شرایط مقرر در این ماده مطالبه شود. اگر مبلغ اصلی كه برای بازپرداخت خسارت در نظر گرفته شده، بیشتر از اصل مبلغ تعیین شده توسط شورای دفاتر باشد، حق‌الزحمه رسیدگی كه در ماده 3ـ1ـ5 منظور شده، قابل مطالبه است.
6ـ5ـ در صورتی كه بعد از جبران یك خسارت، ادعای خسارت جدید یا مطالبه خسارت بیشتری در ارتباط با همان تصادف مطرح شود، در هر صورت باقی مانده حق‌الزحمه رسیدگی مطابق با مقررات قابل اجرا در زمانی كه تقاضای جبران غرامت مربوط به ادعای خسارت جدید یا مطالبه خسارت بیشتر ارائه شده، محاسبه خواهد شد.
7ـ1ـ5ـ در صورتی كه هیچگونه ادعایی برای جبران زیان ناشی از یك تصادف وجود ندارد، هیچ مبلغی به عنوان حق‌الزحمه رسیدگی قابل مطالبه نیست.

ماده 6ـ تعهد ضمانت
1ـ6ـ هر دفتر بازپرداخت مبالغی كه مطابق با مقررات مندرج در ماده 5 به وسیله دفتر كشور محل وقوع تصادف یا بوسیله نماینده منصوب آن در این زمینه مطالبه شده است را توسط اعضایش تضمین خواهد كرد.
اگر یك عضو نتواند مبلغ مطالبه شده را در مدت 2 ماهی كه در ماده 5 مشخص شده پرداخت كند. دفتر ذیربط این عضو پس از وصول تضمینی كه از سوی دفتر محل وقوع تصادف یا به وسیله نماینده منتخب او ارائه شد، خودش بر اساس شرایطی كه متعاقباً توضیح داده شد، خسارت مذكور را جبران خواهد كرد.
دفتری كه در مقام ضامن است، بازپرداخت را در مدت یك ماه انجام خواهد داد. پس از انقضای مدت مذكور، بهره دیركرد به میزان 12% سالانه بر روی مبلغ متعلقه محاسبه می‌شود كه از تاریخ شروع تضمین تا تاریخ وصول وجه توسط بانك ذینفع، به طور خودبخود اعمال خواهد شد.
اعلام تضمین از طریق نمابر یا پست الكترونیك در مدت 12 ماه بعد از تاریخ ارسال تقاضای بازپرداخت بر طبق ماده 5، انجام خواهد شد.
پس از انقضای مدت فوق‌الذكر بدون اثرگذاری نسبت به هرگونه دیركردی كه ممكن است متوجه دفتر مذكور باشد، مسئولیت و تعهدات دفتری كه در مقام ضامن قرارداد، به میزان مبلغ خسارتی كه از عضوش مطالبه شده به اضافه بهره‌ای 12 ماهه كه با نرخ 12% سالانه محاسبه شده، محدود خواهد بود.
در صورت گذشت دو سال از تاریخ ارسال تقاضای جبران غرامت، هیچگونه اعلام تضمینی قابل قبول نخواهد بود.
2ـ6ـ هر دفتر تضمین می‌كند كه اعضایش به كارگزاران مربوطه ابلاغ خواهند كرد كه آنان مجاز هستند دعاوی خسارات را مطابق با مقررات مندرج در اولین پاراگراف ماده 4ـ4 فوق‌الذكر تسویه نموده و همه مدارك مربوط به دعاوی خساراتی كه به آنها واگذار شده را به كارگزاران یا به دفتر محل وقوع تصادف ارسال كنند.

فصل 2
قوانین خاص حاكم بر مناسبات دفاتر طرفین قرارداد مبتنی بر كارت سبز
(مقررات اختیاری)


مقررات این فصل وقتی روابط دفاتر طرفین قرارداد مبتنی بر كارت سبز باشد، اجرا می‌شود:

ماده 7ـ انتشار و تحویل كارت سبز
1ـ7ـ هر دفتر مسئول چارت كارت سبز‌های خود می‌باشد یا باید به اعضایش اجازه انتشار آنها را بدهد.
2ـ7ـ هر دفتر باید به اعضایش اجازه دهد كه برای بیمه‌گزارانشان منحصراً جهت وسایل نقلیه ثبت شده در هر كشوری كه صلاحیت دارند، كارت سبز صادر كنند.
3ـ7ـ دفتر می‌تواند به هر عضو اجازه دهد برای بیمه‌گزاران خود در هر كشوری كه در آنجا هیچ دفتری وجود ندارد، كارت سبز صادر نماید، مشروط بر اینكه عضو مذكور در همان كشور مستقر باشد. این شرط محدود به وسایل نقلیه ثبت شده در كشور موردنظر است.
4ـ7ـ همه كارت سبزها طی مدت پانزده روز از تاریخ شروعشان معتبر تلقی می‌شوند. در صورتی كه یك كارت سبز برای مدت كمتری صادر شده باشد، دفتری كه اجازه صدور كارت سبز را داده است باید به دفاتر كشورهای عضو تضمین دهد كه پوشش كارت سبز مذكور برای مدت پانزده روز از شروع اعتبار آن. معتبر می‌باشد.
5ـ7ـ وقتی قرارداد منعقد شده بین دو دفتر، بر اساس ماده 6ـ3ـ5 فسخ می‌شود، همه كارت سبزهایی كه با نام دفتر و به منظور استفاده در سرزمین‌های مربوطه آن تحویل داده شد، از تاریخ فسخ قرارداد، كان لم یكن تلقی و فاقد اعتبار قانونی خواهد بود.
6ـ7ـ وقتی كه یك قرارداد بر اساس اعمال ماده 6ـ3ـ16 تعلیق یا فسخ می‌شود، وضعیت باقیمانده مدت اعتبار كارت سبزهایی كه با نام دفاتر ذیربط به منظور استفاده در سرزمین‌های مربوط به آن تحویل شده، به وسیله شورای دفاتر تعیین خواهد شد.

ماده 8ـ تأیید اعتبار یك كارت سبز:
به هر درخواستی كه برای تأیید اعتبار یك كارت سبز مشخص، از جانب دفتر كشور محل وقوع تصادف یا توسط هر نماینده‌ای كه به این منظور تعیین شده و به وسیله نمابر یا پست الكترونیك به یك دفتر ارسال گردیده در مدت سه ماه از تاریخ مذكور، پاسخ قطعی داده خواهد شد. در صورت پاسخ ندادن به این تقاضا تا انقضای مدت مقرر، كارت سبز موردنظر معتبر تلقی خواهد شد.

ماده 9ـ كارت سبزهای تقلبی و جعلی، غیرمجاز یا غیر قانونی
هر كارت سبز در كشوری كه در آن معتبر است ارائه شود و حاكی از صدور تحت اجازه یك دفتر باشد توسط آن دفتر تضمین خواهد شد، حتی اگر تقلبی و جعلی، غیرمجاز یا غیر قانونی باشد. با این وجود تضمین دفتر مذكور در صورتی كه یك كارت سبز مربوط به وسیله نقلیه‌ای است كه به طور قانونی در كشور آن دفتر ثبت نشده، اعمال نخواهد شد، به استثنای شرایطی كه در ماده
 7ـ3 مشخص شده است.

فصل 3
قوانین خاص حاكم بر مناسبات دفاتر طرفین قرارداد مبتنی بر فرض پوشش بیمه‌ای
(مقررات اختیاری)


مقررات این فصل هنگامی اجرا می‌شود كه روابط دفاتر طرفین قرارداد بر مبنای فرض پوشش بیمه‌ای همراه با استثنائات مشخص باشد.


ماده 10ـ وظایف و تعهدات دفاتر
 دفاتری كه مقررات این فصل را اجرا می‌كنند باید بر اساس یك رابطه متقابل، جبران همه مبالغ قابل پرداخت تحت این مقررات كه ناشی از تصادف مربوط به یك وسیله نقلیه‌ای باشد كه معمولاً در قلمرو كشوری است كه هریك از این دفاتر آنجا ذیصلاح است، را تضمین نمایند، خواه وسیله نقلیه بیمه شده باشد یا  نشده باشد.

ماده 11ـ مفهوم مقر عادی
1ـ11ـ قلمرو كشوری كه وسیله نقلیه معمولاً در آنجا مستقر است، بر اساس هریك از شرایط زیر تعیین می‌شود:
1ـ1ـ11ـ بر اساس قلمرو كشوری كه وسیله نقلیه در آنجا دارای یك پلاك ثبتی است.
2ـ1ـ11ـ جایی كه هیچ ثبتی در مورد آن نوع وسیله نقلیه لازم نیست، ولی وسیله نقلیه دارای یك پلاك بیمه‌ای یا یك علامت متمایزكننده شبیه به پلاك ثبتی در قلمرو كشوری است كه پلاك بیمه‌ای یا علامت مذكور را صادر می‌كند.
3ـ1ـ11ـ در جایی كه نه پلاك ثبتی، نه پلاك بیمه‌ای و نه علامت متمایزكننده‌ای برای بعضی از انواع مشخص وسایل نقلیه در قلمرو كشوری كه دارنده وسیله نقلیه به طور دائمی مقیم آنجاست الزامی نیست.
2ـ11ـ در صورتی كه وسیله نقلیه‌ای ملزم به داشتن یك پلاك ثبتی باشد و هیچ پلاك یا پلاك‌هایی كه به طور قانونی برای مدت طولانی‌تری صادر شود را نداشته باشد و درگیر یك تصادف شده باشد، بر اساس قلمروی كه تصادف در آنجا واقع شده است و برای تسویه هر ادعایی ناشی از تصادف مذكور، قلمرویی كه وسیله نقلیه معمولاً در آنجا مستقر است، موردنظر خواهد بود.

ماده 12ـ معافیت‌ها
مقررات این فصل در موارد زیر اجرا نمی‌شوند:
1ـ12ـ در مورد وسایل نقلیه‌ای كه در كشورهایی به غیر از كشورهای دفاتر موضوع مقررات این فصل ثبت شده‌اند و برای آنها یك كارت سبز توسط عضوی از هریك از این دفاتر واگذار شده است. در صورت وقوع یك تصادف مربوط به وسیله نقلیه‌ای كه برای آن كارت سبزی صادر شده، دفتر مربوطه باید بر طبق قوانین مقرر در فصل 2 عمل كند.
2ـ12ـ در مورد وسایل نقلیه متعلق به افراد خاص، مشروط به اینكه كشوری كه آن وسیله نقلیه در آنجا ثبت شده است، در كشورهای دیگر یك مرجع یا نهاد مسئول را به منظور جبران غرامت زیان‌دیدگان مطابق با شرایطی كه در كشور محل وقوع تصادف حاكم است، تعیین شده باشد.
3ـ12ـ انواع مخصوصی از وسایل نقلیه به وسایل نقلیه خاص، با پلاك ویژه كه استفاده از آنها را در حمل و نقل بین‌المللی مشروط می‌كند كه این امر بر اساس قانون كشور میزبان در دست داشتن یك كارت سبز یا یك بیمه‌نامه مرزی معتبر انجام می‌شود.
فهرست وسایل نقلیه مورد اشاره در مواد 1202 و 1203 همراه با فهرست مراجع یا نهادهایی كه در كشورهای دیگر تعیین شده‌اند، به وسیله هر كشور طراحی و توسط دفتر هر كشور به شورای دفاتر اعلام خواهد شد.


ماده 13ـ تأیید قلمروی كه یك وسیله نقلیه معمولاً در آنجا مستقر است
هر درخواستی كه برای تأیید قلمرویی كه یك وسیله نقلیه معمولاً در آنجا مستقر است و به وسیله دفتر كشور محل وقوع تصادف یا توسط هر نماینده‌ای كه به این منظور تعیین شده و از طریق نمابر یا پست الكترونیك به یك دفتر ارسال شده، طی مدت سه ماه از تاریخ درخواست، یك پاسخ مشخص داده خواهد شد.
درصورتی‌كه چنین پاسخی دریافت نشود، این‌گونه تلقی‌خواهدشد كه وسیله نقلیه موردنظرمعمولاً درقلمرو آن دفتر مستقر است.

ماده 14ـ دوره ضمانت
دفاتر می‌توانند مدت ضمانتی را كه تحت ماده 10 در موارد زیر می‌دهند محدود كنند:
1ـ14ـ در مورد وسایل نقلیه‌ای كه پلاكهای ثبتی موقتی دارند كه طرح و شكل آن قبلاً به شورای دفاتر اعلام شده است. در چنین مواردی، دوره ضمانت تا دوازده ماه بعد از تاریخ انقضای اعتبار مندرج در پلاك وسیله نقلیه مذكور، اعمال خواهد شد.
2ـ14ـ در مورد هروسیله نقلیه‌دیگری كه مشمول قراردادهای دوجانبه منعقده بادیگردفاترشده وبه شورای دفاتر اعلام شده باشد.

ماده 15ـ اعمال یك جانبه ضمانت بر اساس فرض پوشش بیمه‌ای
غیر از مواردی كه قانون اجازه ندهد دفاتر می‌توانند با هر درخواست یك جانبه برای اعمال مفاد این فصل در زمینه روابط دوجانبه‌شان، موافقت كنند.
 

فصل 4

قوانین حاكم بر قراردادهای منعقد شده فیمابین دفاتر بیمه‌گران ملی
(مقررات اجباری)


ماده 16ـ قراردادهای دو جانبه
شروط
1ـ16ـ دفاتر می‌توانند بین خودشان قراردادهای دو جانبه‌ای منعقد كنند كه به موجب آن متعهد شوند كه در زمینه روابط دوجانبه خود از مقررات اجباری و مقررات اختیاری مذكور در این آیین‌نامه داخلی پیروی نمایند.
2ـ16ـ این قراردادها در سه نسخه به وسیله طرفین قرارداد امضاء شده و هریك از آنان یك نسخه از آن را نزد خود نگه خواهد داشت. نسخه سوم به شورای دفاتر ارسال خواهد شد تا بعد از مشاوره با طرف‌های مربوطه، تاریخ شروع قرارداد به ایشان اعلام شود.
3ـ16ـ این قراردادها شامل شروط زیر هستند:
1ـ3ـ16ـ شناسایی دفاتر طرفین قرارداد، ذكر وضعیت آنان به عنوان اعضای شورای دفاتر و ذكر قلمرویی كه در آنجا ذیصلاح هستند.
2ـ3ـ16ـ تعهد آنان مبنی بر پیروی كردن از مقررات اجباری این آیین‌نامه داخلی.
3ـ3ـ16ـ تعهد آنان مبنی بر پیروی كردن از مقررات اختیاری كه متقابلاً انتخاب كرده و در مورد آنها توافق كرده‌اند.
4ـ3ـ16ـ اختیارات متقابلی كه این دفاتر به نام خود و از طرف اعضایشان اعطاء كرده‌اند تا برای تسویه عادی خسارت به طور مسالمت‌آمیز یا پذیرش ابلاغ قانونی احتمالی از مراجع قضایی رسمی و غیررسمی كه منجر به پرداخت خسارت ناشی از هر تصادف در حوزه نفوذ و در راستای هدف این آیین‌نامه داخلی است انجام گردند.
5ـ3ـ16ـ نام محدود بودن دوره قرارداد، به حق هریك از طرفین قرارداد برای خاتمه دادن دوره مذكور بعد از یك اخطار دوازده ماهه كه این موضوع به طور همزمان به طرف دیگر قرارداد و به شورای دفاتر اعلام می‌شود.
6ـ3ـ16ـ فسخ یا تعلیق خود به خود قرارداد هم در صورت خاتمه فعالیت دفتر به عنوان عضو شورای دفاتر یا در صورت تعلیق عضویت دفتر مذكور.
4ـ16ـ یك نمونه از این قرارداد ضمیمه شده است ضمیمه / پیوست شماره 3

ماده 17ـ استثناء
1ـ17ـ در جهت تعدیل ماده 16، دفاتر كشورهای عضو منطقه اقتصادی اروپایی، مطابق با ماده 2 دستورالعمل اروپایی  72/166/EEC_ مورخ 24 آوریل 1972، پذیرش متقابل این مقررات داخلی را از طریق یك موافقت ‌نامه چند جانبه اعلام نموده كه تاریخ شروع آن از سوی كمیسیون اتحادیه اروپایی با همكاری شورای دفاتر تعیین می‌شود.

2ـ17ـ دفاتر واقع در كشورهای غیر عضو به منطقه اقتصادی اروپایی می‌توانند با رعایت شروط مقرر شده توسط كمیته‌ای كه در اساسنامه شورای دفاتر ذیصلاح شناخته شده است به این موافقت‌نامه چند جانبه بپیوندند.

 فصل 5
رویه اصلاح آیین نامه داخلی
مقررات اجباری


ماده 18ـ رویه
1ـ18ـ انجام هرگونه اصلاحات در این مقررات تحت صلاحیت انحصاری مجمع عمومی شورای دفاتر خواهد بود.
2ـ18ـ به منظور تعدیل تبصره فوق، انجام هرگونه اصلاحات در مقررات مندرج در فصل 3 تحت صلاحیت انحصاری كمیته‌ای كه در اساسنامه شورای دفاتر مشخص شده است، خواهد بود:
الف ـ مقرراتی كه برای همه دفاتر الزام‌آور است اگرچه عضو این كمیته نباشند، و تصمیم گرفته‌اند فصل3  را در روابط قراردادیشان با دیگر دفاتر اعمال نمایند.
ب ـ هرگونه اصلاح در ماده 2ـ4، تحت صلاحیت انحصاری دفاتر مستقر در منطقه اقتصادی اروپا خواهد بود.

 فصل 6
داوری
(مقررات اجباری)

ماده 19ـ شرط داوری
هرگونه اختلاف نظر ناشی از این مقررات داخلی یا مربوط به آنها از طریق داوری مطابق با قوانین داوری UNCITRAL كمیسیون قانون تجارت بین‌الملل سازمان ملل متحدكه هم اكنون در حال اجراست، حل و فصل خواهد شد.
شورای دفاتر در مورد دستمزد داوران و هزینه‌های قابل مطالبه تصمیم خواهد گرفت.
مسئولیت تعیین داوران با رئیس شورای دفاتر یا در صورت عدم دسترسی به وی، با رئیس كمیته انتصابات خواهد بود.
هیأت داوری از سه داور تشكیل خواهد شد.
شرح مذاكرات و اقدامات داوران به زبانهای انگلیسی و فرانسه تنظیم خواهد شد.

 فصل 7
تاریخ اجرا
(مقررات اجباری)


ماده 20ـ تاریخ اجرا
این آیین‌نامه در تاریخ اول جولای 2003 قابل اجرا خواهد بود و از این تاریخ جایگزین كلیه موافقت‌نامه‌های یكنواخت و تضمین چند جانبه‌ای خواهد بوند كه فیمابین دفاتر امضاء شده است.
ضمائم
ضمیمه 1: توصیه‌نامه شماره 5
ضمیمه 2: دستورالعمل مورخ 24 آوریل 1972 72/166/EEC_
ضمیمه 3: نمونه قرارداد بین دفاتر
آیین‌نامه داخلی
ضمیمه 3
قرارداد بین دفاتر عضو شورای دفاتر كارت سبز
دفتر و دفتر
بدین وسیله تعهد می‌كنیم كه از مقررات اجباری آیین‌نامه داخلی، همچنین از مقررات اختیاری مندرج در فصل ... این آیین‌نامه كه توسط مجمع عمومی شورای دفاتر در تاریخ 30 مه 2002 تصویب گردید، پیروی نماییم. این تعهد در مورد هرگونه اصلاحیه بعدی به آیین‌نامه مذكور نیز اعمال خواهد شد.
بدین‌وسیله به طرفین در زمینه پذیرش هرگونه ابلاغ احتمالی كه خارج از آیین‌نامه دادرسی یا از مراجع قضایی رسمی باشد و منجر به بازپرداخت زیان‌ها به تسویه مسالمت‌آمیز هر ادعای خسارت ناشی از تصادف‌ها شود و مطابق با مفاد آیین‌نامه داخلی باشد، اختیار متقابل می‌دهیم.
این موافقت‌نامه برای مدت نامحدود منعقد می‌شود. با این وجود هریك از امضاءكنندگان قرارداد می‌توانند با اخطار 12 ماهه آن را فسخ كنند.
اخطاریه فسخ به طور همزمان به طرف دیگر قرارداد و به دبیركل شورای دفاتر داده خواهد شد.
علاوه بر این توافق شده است كه اگر هریك از امضاءكنندگان به عضویت خود در شورای دفاتر خاتمه دهد یا از عضویت آن معلق شود، این قرارداد به طور خود به خود معلق یا فسخ خواهد شد.
تاریخ شورای اعتباز این قرارداد بعد از دریافت یك نسخه امضاء شده توسط هر دو طرف قرارداد، به وسیله دبیركل شورای دفاتر به طرفین قرارداد اعلام خواهد شد.
دفتر:
امضاء:

پست سازمانی:

تاریخ امضاء:


صحت ترجمه فوق از زبان انگلیسی گواهی می‌شود.
تهران: 10/11/1382
1. توصیه‌نامه شماره  5 كه در ژانویه  1945 تصویب شد و ضمیمه  شماره  2 قطعنامه مشترك برای تسهیل حمل و نقل جاده‌ای جایگزین آن گردید، به وسیله گروه كاری حمل و نقل جاده ای كمیته ترابری زمینی وابسته به كمیسیون اقتصادی اروپایی ملل متحد تدوین و متن آن تحت عنوان ضمیمه 1 ارائه شده است. 
2. طبق دستورالعمل مورخ24 آوریل  1972 شورا 72/166 ECC_ كه برای نزدیك كردن قوانین مربوط به بیمه مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری كشورهای عضو و اجرای تعهد امور مربوط به بیمه اینگونه مسئولیت‌ها استوار بوده، تحت عنوان ضمیمه شماره 2 ارائه شده است.

برگرفته از سایت بیمه مرکزی ایران