اصل غرامت یا اصل زیان
بیمه، قرارداد است و موضوع آن جبران خسارت از بیمه‌گذار است. بنا بر اصل غرامت، بیمه‌گذار نباید از بیمه سود ببرد. بیمه‌گر متعهد به جبران خسارت و برگرداندن وضعیت بیمه گذار به وضعیت قبل از حادثه تا سقف تعهدات مندرج در بیمه نامه است. بنابراین، جبران خسارت نباید بیمه‌گذار را در وضعی بهتر از وضع پیش از حادثه قرار دهد.  این اصل در بیمه های اموال و مسئولیت(بیمه های زیان یا غرامتی یا بیمه های خسارتی) کارایی دارد و در مورد بیمه های اشخاص به دلایل مختلف از جمله عدم امکان ارزیابی جان اشخاص به مبلغ معیین کاربرد نداشته و اجرا نمی شود. از سویی چون در بیمه های اشخاص پولی که بیمه گر در مقام اجرای تعهد خویش می پردازد ارتباطی با میزان خسارت ندارد و کار بیمه گذار نوعی سرمایگذاری و ذخیره می باشد، بیمه گذار می تواند از چند بیمه استفاده نموده و مبالغ همه را دریافت دارد.
در بیمه‌های زیان، برای جبران خسارت باید :
نخست، حادثه مورد بیمه اتفاق افتاده باشد. زیرا تنها با وقوع حادثه موضوع بیمه است كه بیمه‌گر ملزم به ایفای تعهد خود در قبال بیمه‌گذار میشود و اثبات این موضوع بر عهده بیمه گذار است.
دوم، اینکه حادثه موضوع بیمه برای بیمه گذار ایجاد خسارت كرده باشد زیرا بروز حادثه بتنهایی ، بیمه‌گر را به ایفای تعهدی ملزم نمی‌كند بلكه تنها با حادثه خسارت‌بار مشمول بیمه نامه( و نه حوادث دیگر) است كه با وقوع آن بیمه‌گر باید تعهد خود را انجام دهد.
سوم، بین وقوع حادثه و خسارت وارده باید رابطه سببیت وجود داشته باشد، یعنی خسارت، معلول حادثه موضوع بیمه باشد. زیرا بیمه‌گر تنها خسارتی را جبران می کند كه مستقیما و آشکار ناشی از حادثه موضوع بیمه باشد.
برای نمونه اگر مورد بیمه‌ای در مقابل خطر آتش‌سوزی بیمه شده باشد ولی مورد بیمه قبل از وقوع آتش‌سوزی در نتیجه دیگری مثل زلزله ویران شده باشد و حادثه آتش‌سوزی در پی زمین‌لرزه تغییری در میزان خسارت نداده باشد طبعاً بیمه‌گر هم الزامی به جبران خسارت ندارد.
در پایان بیمه‌گذار باید ارزش مورد بیمه را در زمان حادثه اثبات كند.